جهت چاپ PRINT و یا دریافت به صورت PDF این مطلب کلیک کنید

فیض کاشانى و محى الدین عربى

فیض کاشانى که آثار او از آن جمله فتوحات را با دقت دیده وتلخیص نموده است. ابن عربى را سنى دانسته مى‏گوید:

و هذا شیخهم (اهل سنت) الاکبر محیى‏الدین ابن العربى و هو من ائمه صوفیتهم و رؤساء اهل معرفتهم یقول فى فتوحاته «انّى لم أسئل اللّه‏ ان یعرّفنى امام زمانى و لو کنت سئلته لعرّفنى.»

فاعتبروا یا اولى ‏الابصار فانّه لما استغنى عن هذه المعرفه مع سماعه حدیث «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه» المشهور بین العلماء کافه، کیف خذله اللّه‏ و ترکه و نفسه، فاستهوته الشیاطین فى ارض العلوم حیران… و فى کلماته عن مخالفات الشرع الفاضحه و مناقصات العقل الواضحه ما یضحک منه الصبیان و یستهزى‏ء به النّسوان کما لایخفى على من تتبع تصانیفه و لا سیّما الفتوحات و خصوصا ما ذکره فى ابواب اسرار العبادات.

ثم مع دعاویه الطویله العریضه فى معرفه اللّه‏ و مشاهدته المعبود و ملازمته فى عین الشهود و تطوافه بالعرش المجید و فنائه فى التوحید تراه ذاشطح و طامات وصلف و رعونات فى تخلیط تناقضات تجمع الاضداد فى حیره محیره تقطع الاکباد و یاتى تاره بکلام ذى ثبات و ثبوت واخرى بما هو اوهن من بیت العنکبوت و فى کتبه و تصانیفه من سوء ادبه مع‏اللّه‏ سبحانه فى الاقوال ما لایرضى به مسلم بحال فى جمله کلمات مزخرفه مخبطه تشوش القلوب و تدهش العقول و تحیرالاذهان و کانّه کان یرى فى نفسه من الصّور المجرده ما یظهر للمتخلّى فى العزله فیظن انّ لها حقیقه و هى له کان یتلقاها بالقبول و یزعم انّها حقیقه الوصول و لعلّه ربما یختل عقله لشدّه الریاضه والجوع فیکتب ما یأتى بقلمه مما یخطر بباله من غیر رجوع .

اگر کسى آثار ابن عربى خصوصا فتوحات را بررسى کند مى‏یابد که همه رجالى را که وى براى آنان مقامات عرفانى معرفى مى‏کند وآنان را از اقطاب وابدال و…مى‏شمارد سنى هستند

و در اسرار عبادات براى فروع فقهى طبق فتواى مذاهب چهارگانه اهل سنت اسرارى ذکر مى‏کند، مانند:

آن چه در «باب أسرار الطهاره» و… آورده از قبیل مسح تمام سر، مسح الاذنین و تجدید الماء لهما، مسح بر عمامه، غسل الرجلین، مسح على الخف و…و در باب نواقض وضو از قبیل مس‏النساء، مس‏الذکر، الضحک فى‏الصلاه و…[۱]