ساخت مساجد آخرالزمانی در لندن+عکس
مساجد پست مدرن شهر لندن که با افزوده شدن جمعیت مسلمانان بر تعدادشان افزوده می شود، از فلسفه پست مدرن نشات گرفته و یادآور مساجد آخرالزمانی هستند که چه از لحاظ فلسفی و چه زیبایی شایسته تخریبند. این مساجد از جمله زشت ترین مساجد موجود هستند.
مساجد، میراث دار معماری چند هزار ساله هستند و گنجینه ای هستند از امتزاج هنر معماری ایرانی با جوهره اسلامی. آنچه که پیش از عصر معاصر در معماری مساجد رعایت می شده، پاسداشت تجارب معماری مساجد پیشین و حفظ روح اسلامی دمیده شده در کالبد مساجد بوده است. اما امروزه که در وضعیت پست مدرن به سر می بریم، راه آسمان مسدود شده و گویا گنبدها قرار نیستند نمازگزاران را به میهمانی آسمان ببرند و بر خوان رحمت یار بنشانند.
در گذشته معماران پیش از شروع طراحی مسجد، هم و غم خود را مصروف رسیدن به صفای باطنی و حال روحی مناسب می ساختند تا روح مصفایشان در آئینه هنر معماری مساجد انعکاس یابد و مخاطبان اثر هنری آنها از این فضای مصفا و عارفانه منتفع شوند.
اما امروزه، انسان پست مدرن راهی به آسمان ندارد و معمار پست مدرن مساجدی را می سازد که از معنا تهی شده و صرفا پوسته ای است که شاید به مدد تکنولوژی بسیار فراخ تر از مساجد کهن باشد و تعداد بیشتری از نمازگزاران را در زیر یک سقف جا دهد؛ اما زیبایی تکنولوژیک و نسبی اش جنازه حقیقت را بر دوش می کشد. گویی آنکه این مساجد آخرالزمانی بویی از معنا و روح اسلامی نبرده اند.
مساجد زیر بر اساس فلسفه پست مدرن غرب همچون ژاک دریدا و ژیل دلوز(دیکانستراکشن و فولدینگ) شکل گرفته که مبین فلسفه ایهام ، آشفتگی ، ابهام ، دوگانگی ، عدم ثبات ، تزلزل، فریب ، عدم سودمندی ، چندمعنایی و تناقض است و نمی تواند به عنوان مبانی نظری معماری یک مسجد استفاده شود. همچنین به دلیل نفی سلسله مراتب عمودی و عدم ارجحیت در فلسفه اش یک بنای توحیدی خلق نمی کند که ولایت خداوند را در دل بندگان بنشاند و یا آنها را به وادی اوج وعروج و تعالی بکشاند.
هرچند که عموما بودجه این مساجد توسط گروه های وابسته به آل سعود و سلفی ها و وهابیون تامین می شود؛ اما در زمین غربی ها همچون قارچ های سمی رشد می کنند و شهرداران شهرهایی چون لندن مجوز ساخت آنان را می دهند.
افزایش ساخت مساجد در لندن، حاصل افزایش روزافزون جمعیت مسلمان در ترکیب جمعیتی انگلیس است و دگرگون شدن فرمهای این مساجد حاصل دگرگون شدن جامعه اسلامی در جوار فرهنگ انگلیسی است.
مسجد یاس
زمین این مسجد متعلق به محمد الیاس کاندهلوی بوده است . وی موسسه جماعت تبلیغ را در هند دایر کرده است که پیروان فقه حنفی هستند و متولیان این مسجد نیزاعضای همین موسسه خواهند بود. غربی ها این موسسه را وابسته به گروه های تروریستی و مسلمانان افراطی می دانند.
موسسه جماعت تبلیغ در سال ۲۰۰۱ مجوز ساخت آن را گرفت و مقرر شد تا سال ۲۰۰۶ ساخت آن را به اتمام برساند. با توجه به آنکه تاکنون موفق به اتمام این پروژه نشده اند، سازندگان مسجد امیدوارند که بتوانند تا المپیک ۲۰۱۲ لندن آن را افتتاح کنند.
طرح این مسجد در شرایطی اجرا می شود که ساکنین مسلمان محل احداث این مسجد، طوماری را در اعتراض به طرح این مسجد امضا کرده اند. غیر مسلمانان نیز با ساخت هر مسجدی در این محل مخالف بوده و یکی از دلایل کندی پیشرفت کار ساخت، این مناقشات است.
این مسجد در جوار پارک المپیک در شرق لنددن ساخته می شود و با مساحت ۷۰٫۰۰۰متر مربع گنجایش ۴۰٫۰۰۰ نفر نمازگزار را دارد.
گروه طراحی معماری این پروژه (Mangera Yvars Architects) طرح خود را اینگونه توصیف می کند: طرح اولیه به صورت باغ اسلامی طراحی شده است که به زبان روز لندن تطابق یافته است.
از آنجا که “دعوت” به عنوان بن مایه اسلام مطرح است، ایده این طرح هم بر اساس دعوت شکل گرفته و با تطبیق با محیط بیرون تلاش می کند که افراد را به این مکان دعوت کند. تطبیق پذیری و انعطاف پذیری فضای داخلی این مسجد سبب چند عملکردی شدن آن شده است و تمام فعالیت ها را در یک فضا می توان انجام داد. پلان این مسجد علاوه بر فضاهای اصلی مسجد شامل محل اسکان، سالن ورزش، تالار همایش، کتابخانه، یک مدرسه کوچک و یک باغ است.
مسجد بثنال گرین
سایت نامنظم این مسجد، الگویی را برای ایجاد یک پلان بی نظم و غیرهندسی ایجاد کرده و یک ساختمان مثلثی شکل با مناره ای سنگی و برجسته ایجاد نموده است. عناصر سنتی و نمادین مسجد، از جمله گنبد و مناره، بازنگری و تغییر شکل یافته و فرمی جدید از آن ارائه داده است.
این نوآوری ظاهرا بدون در نظر گرفتن مسایل زیبایی شناسی صورت گرفته است. فارغ از اینکه از فخر مدین برای ایجاد سایبان و سلسله مراتب نور در ورودی بهره برده، باقی عناصر رنگ و بویی از نمادهای مسجد ندارد و این کافی نیست.
مسجد گیلینگهام
کانسپت اصلی این مسجد از طرح شهرهای شمالی آفریقا مانند مراکش استفاده نموده است.
مناره آن در گوشه قرار گرفته و در سقف آن که به صورت زیگزاگ است از صفحات مسی استفاده شده است که توصیف زیبایی هایش را به تصویر واگذار می کنیم!
باید گفت تنوع لازم است اما نه به هر قیمتی، چرا که هر چیز متنوعی زیبا نیست و هر چیز کهنه و قدیمی لزوما زشت و غیر قابل مصرف نیست. ابتکارات اینچنینی نه تنها جامعه مسلمان را به سوی یک معماری جدید و فاخر رهنمون نمی کند، بلکه باعث ارجاع آنها به فرم های گذشته و دلزدگی از تنوعات عصر پست مدرن نیز می شود.
طراحی مساجد بدون در نظر گرفتن مبانی نظری معماری اسلامی، اتفاقی است که نه تنها در لندن بلکه حتی در کشورهای اسلامی از جمله ایران نیز به وقوع می پیونند.
پیوند معماران امروز با معماری فطری گذشته گسسته شده و مساجدی که در ام القرای کشورهای اسلامی نیز ممکن است ساخته شود، در بعضی مواقع به دست معمارانی طراحی می شود که اساسا با مسجد بیگانه هستند و نه تنها درک صحیحی از روح حاکم بر مساجد ندارند، بلکه غیر مسلمان هستند و طرحی را برای امت مسلمان رقم می زنند که با شرایع و تعالیم اسلامی در تناقض است و این تهدیدی برای آینده معماری مساجد قلمداد می شود.
منبع:مشرق
بدون دیدگاه