جهت چاپ PRINT و یا دریافت به صورت PDF این مطلب کلیک کنید

سریه عبیده بن حارث – سال دوم هجرى قمرى / ۱ ربیع الاول

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله براى تعقیب کاروان ‏هاى قریش و حرکت ‏هاى ایذایى بر ضد مشرکانى که براى جان و مال مسلمانان مکه و پیروان دین اسلام، احترامى قائل نبوده و آنان را از خانه و کاشانه خویش دور ساختند و دارایى هایشان را به تاراج بردند، اقدام به رزمایش ‏هاى نظامى و قدرتى نمود.

آن حضرت، به قصد یکى از کاروان ‏هاى قریش که میان شام و مکه، بازرگانى مى ‏کرد، پسر عمویش عبیده بن حارث بن عبدالمطلب را در رأس شصت و یا هشتاد رزمنده مسلمان که همگى از گروه مهاجران بودند، اعزام کرد.

عبیده بن حارث به سوى ساحل “دریاى سرخ”، که محل عبور کاروان ‏هاى شام به مکه و بالعکس بود، روان شد و در “رابغ”، که در ده میلى “جُحفه” قرار دارد، به کاروان قریش رسید. سرپرست کاروان، “ابوسفیان بن حرب” و به روایتى “عکرمه بن ابى جهل” و به روایت دیگر “مکرز بن حفص” بود. تعداد کاروانیان به دویست نفر بالغ مى ‏شد.

از میان مسلمانان، “سعد بن ابى وقاص”، تیرى به سوى کاروان قریش رها کرد. روایت شد که وى داراى تیردانى بود که بیست پیکان تیر در آن، جا مى ‏شد و هر گاه، هر یک از آن ‏ها را به مقصدى رها مى ‏کرد، به هدف اصابت مى ‏کرد و هیچ گاه تیرش به هدر نمى ‏رفت. وى نخستین مسلمانى بود که در راه اسلام تیرى رها کرد.

اما به غیر از این مورد، میان دو طرف، درگیرى و نزاعى به وقوع نپیوست و هر کدام به شهرهاى خویش برگشتند. گرچه در این سریه، جنگى میان دو طرف روى نداد، ولیکن دلیرى و جسارت رزمندگان اسلام در تعقیب مشرکان قریش، در آن سرزمین دور دست، آثار خویش را بر جاى گذاشت و مشرکان مکه را با پدیده تازه‏اى به نام نظام و حکومت اسلامى روبرو گردانید و رعب و وحشتى در میان آنان برانگیخت. در تاریخ این سریه، اتفاقى میان تاریخ نگاران نیست.

واقدى، آن را در ماه شوال، هشتمین ماه هجرت پیامبر صلی الله علیه و آله به مدینه منوره(۱) و مؤلف کتاب “الاستیعاب”، آن را در ماه ربیع ‏الاول سال دوم هجرى و نخستین سریه اسلامى دانسته‏اند.(۲) در کتاب المحبر گفته شد که این سریه، در نخستین روز ربیع‏ الاول واقع گردید.(۳)

پی نوشت

(۱). المغازى ،ج ۱، ص ۱۰٫
(۲). الاستیعاب، ج ۳، ص ۱۰۲۰٫
(۳). المحبر، ص ۱۱۶٫