جهت چاپ PRINT و یا دریافت به صورت PDF این مطلب کلیک کنید

قسمت دهم – عایشه از پیامبر صلى‏الله‏علیه‏و‏آله در غضب است  

در صحیحین آمده است که گاهى عایشه از رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله در غضب بود! شاید براى کسانى که عایشه را درست نشناختند این مطلب تعجب آور باشد که مگر مى‏شود کسى از رسول گرامى اسلام صلى‏الله‏علیه‏و‏آله که خدا و فرشتگان الهى بر او صلوات و درود مى‏فرستند، در غضب باشد! شاید در ابتدا این سؤال به ذهن خوانندگان خطور کند که چرا از سایر همسران چنین مطلبى نقل نشده؟ آیا آن حضرت بین عایشه و سایر زنها فرق مى‏گذاشت که آنان هیچگاه از حضرتش در غضب نبودند؛ ولى عایشه چنین بود؟ قطعا جواب آن منفى است. ما زیاد شما را در انتظار نمى‏گذاریم و روایت مربوطه را که از عایشه نقل شده عینا در اینجا مى‏آوریم. قضاوت با شما: «عن عایشه قالت: قال لى رسول اللّه صلى‏الله‏علیه‏و‏سلم انى لاعلم اذا کنت عنى راضیه واذا کنت على غضبى. قالت: فقلت: من أین تعرف ذلک فقال: أما اذا کنت عنى راضیه فانک تقولین: «لا ورب محمد» واذا کنت غضبى قلت: «لا ورب ابراهیم» قالت: قلت: اجل واللّه یا رسول اللّه ما أهجر إلاّ اسمک»^(۱).

عایشه مى‏گوید: رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله به من گفت: من مى‏دانم که تو از من کى راضى هستى و کى در غضبى. گفتم: از کجا مى‏دانى؟ گفت: آنگاه که از من خشنودى مى‏گویى: «به خداى محمد قسم»؛ و آنگاه که از من در غضبى مى‏گویى: «به خداى ابراهیم قسم». گفتم: آرى، چنین است به خدا قسم اى رسول خدا من فقط از بردن نام تو دورى مى‏کنم (!).

از آقاى مسلم تعجب است که این حدیث را در باب «فضائل» عایشه نقل کرده است! ما که نفهمیدیم این چه فضیلتى است! عایشه گاهى از رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله راضى است و نشانه آن این است که مى‏گوید: «لا ورب محمد»؛ و گاهى در غضب است و نشانه آن این است که مى‏گوید: «لا ورب ابراهیم» و اسم آن حضرت را از خشم بر زبان جارى نمى‏کند؛ آنگاه براى توجیه کارش مى‏گوید: من فقط از بردن نامت دورى مى‏کنم! آیا این توجیه مى‏تواند عمل او را اصلاح کند که از رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله در غضب باشد؟ آیا آن حضرت به او ظلمى کرد؟ آیا حقى از او دریغ نمود؟ آیا کلام ناروائى به او گفت؟ آیا نوبت او را به دیگرى داد؛ که این خود از مصادیق ظلم است؟ آیا -العیاذ بالله- حضرتش مرتکب گناهى یا عمل زشتى شد که عایشه به غضب آمد؟ علماى اهل سنت و عقلاى قوم که براى عایشه چنان مقام والائى را به تصویر کشیده‏اند چه مى‏گویند؟ آیا از خود نمى‏پرسند که چرا باید عایشه از رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله در غضب

(۱) الف – صحیح بخارى، ج ۷، ص ۴۷، کتاب النکاح، باب غیره النساء ووجدهنّ، وج ۸، ص ۲۶، کتاب الادب، باب ما یجوز من الهجران لمن عصى و… .ب ـ صحیح مسلم، ج ۴، ص ۱۸۹۰، کتاب فضائل الصحابه، باب فی فضل عایشه، ح ۸۰٫

(۳۷)

باشد؟ آیا این نقصى فاحش بلکه گناهى بزرگ نیست؟

در روایتشان نقل نشده که چه عاملى باعث غضب عایشه از رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله مى‏شد، ولى مى‏توانیم بگوئیم که به احتمال قوى، او از آن حضرت توقعات بیجائى داشته که یا قابل برآورده شدن نبود و یا حضرتش مأمور به غیر آن بود. نمونه آن تمجیدهائى است که حضرتش از أمیر المؤمنین علیه‏السلام مى‏نمود و با توجه به کینه‏اى که عایشه از آن بزرگوار در دل داشت، مى‏تواند عاملى براى این خشم و غضب باشد.

قطعا خوانندگان محترم توجه دارند هر آنچه که از رسول خدا صلى‏الله‏علیه‏و‏آله صادر مى‏شد حق بوده است و آن بزرگوار در قرآن به عنوان بهترین الگوى مسلمانان معرفى شده است. وقتى أمیر المؤمنین علیه‏السلام همیشه با قرآن بوده و ملاک و میزان حق و باطل مى‏باشد، به طریق اَوْلى رسول گرامى اسلام صلى‏الله‏علیه‏و‏آله آنى از حق جدا نبود و اگر کسى از آن حضرت در غضب باشد از حق در غضب است و چنین کسى از باطل خشنود مى‏باشد؛ چه آنکه خداوند مى‏فرماید که بعد از حق جز ضلالت و گمراهى نیست. نمونه آن نیز به جنگ حق رفتن و با باطل همراهى کردن او است – یعنى برپائى جنگ جمل – .