قصه آدم وخروج او از بهشت وبراى آن سه معنى شده است
اصل: فبعض أسکنته جنتک الى أن أخرجته منها
اعراب: قوله: فبعض هو المشتغل عنه عامله – اعنى اسکننه بنصب ضمیره، وهو راجح الرفع. لان الاصل عدم التقدیر، وهکذا قوله؛ وبعض فى الجمل الاتیه.
ترجمه: پس بعضى از ایشان را در بهشت خود سکونت دادى. تا آنکه او را از آن خارج نمودى.
شرح: مراد از این بعض، آدم (علیه السلام) است، ودر بهشت که آدم در آن بوده سه قولست.
۱- آنکه بوستانى در زمین است، که از حضرت صادق (علیه السلام) سئوال کردند، آن حضرت فرمود. آن بوستانى از دنیا است که آفتاب وماه بر آن طلوع مى کند.
۲- آنکه بوستانیست در آسمان ۳- آنکه بهشت جاوید است واکثر مفسرین قول او را در اختیار نموده اند به دو دلیل.
۱- آنکه اگر بهشت جاوید بود، آدم از آن خارج نمى گردید
که خداوند درباره ى آن فرماید: وما هم منها بمخرجین، یعنى: اهل بهشت از آن خارج نمى شوند، ودیگر فرماید: (والذین سعدوا ففى الجنه خالدین فیها)، یعنى: اهل سعادت، پس در بهشت مخلد وجاوید مى باشند.
دلیل دیگر: آنکه خدا آدم را از خاک خلقت فرموده، وخواست خلیفه روى زمین باشد؛ وچون خداوند آدم (علیه السلام) را آفرید، وملائکه را امر فرمود که: به او سجده کنید، تمام ملائکه به دستور خداوند سجده به آدم نمودند، ولى شیطان از روى تکبر به آدم سجده نکرد: وگفت من از آدم بهترم، براى آنکه خلقت من از آتش، وخلقت آدم از خاکست، وآتش اشرف از خاکست، ونافرمانى خدا کرد، ورانده ى درگاه شد، لذا با آدم دشمن شد، وکینه ى او را در دل گرفت، پس چون خدا آدم وحوا را در بهشت جاى داد، وهمه نعمتهاى بهشت را براى ایشان مباح نمود، واز شجره ى گندم نهى فرمود، پس شیطان در مقام دشمنى برآمد، ودر دهن مار شد، وبه دستیارى طاوس وارد بهشت گردید، وایشان را فریب داد که: اگر از این شجره خوردید، در بهشت جاوید خواهید ماند پس از آن گندم خوردند ولباسهاى ایشان – براى ترک اولى – از بدنشان دور شد، وبا برگ درختان خود را مى پوشانیدند، پس خداوند ایشان را از بهشت بیرون نمود، آدم به سر اندیب هند وحوا به زمین جده فرود آمدند؛ دویست سال براى این ترک اولى گریه مى کردند، ومبتلا به فراق یکدیگر بودند، تا مشیت خدا بر این شد که آدم توبه کند، وتوبه ى او قبول شد
سوره ى اعراف آیه ى ۷: ویا آدم اسکن انت وزوجک الجنه فکلا من حیث شئتما ولا تقربا هذه الشجره فتکونا من الظالمین، فوسوس لهما الشیطان الى آخر الایات یعنى اى آدم ساکن شو با زوجه ات در بهشت وهرچه را خواستید بخورید ونزدیک این درخت نروید والا از ستمکارانید، پس شیطان ایشان را فریب داد
| جد تو آدم بهشتش جاى بود
یک گنه ناکرده گفتندش تمام تو طمع دارى که با چندین گناه |
قدسیان کردند بهر وى سجود
مذنبى مذنب برو بیرون خرام داخل جنت شوى اى روسیاه |
منبع:
وظائف الشیعه شرح دعاى ندبه
نویسنده: عباسعلى ادیب
بدون دیدگاه