بدعت در اذان
شیعه و سنی متفق هستند که در زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله “حی علی خیر العمل” جزئی از اذان بوده است (۱). ولی عمر در زمان خلافتش تصمیم گرفت “حی علی خیر العمل” را از اذان حذف کند. قوشچى (از علمای اهل سنت) می نویسد: خلیفه دوم در منبر گفت : سه چیز در زمان پیغمبر صلّى اللّه علیه وآله بود که من از آن جلوگیرى مى کنم و حرام مى دانم و هر کسى انجام دهد به کیفر مى رسانم : متعه زنان ، حج تمتع و گفتن حى على خیر العمل (۲) !!!
عمر علت این بدعت را اینچنین بیان کرد: وقتی موذن می گوید حی علی خیرالعمل مردم تصور می کنند نماز بهترین عمل هاست فلذا همه کارها را ترک می کنند و رو به نماز می آورند. و مبادا به خاطر این تصور که نماز بهترین اعمال است به جهاد نروند ! (۳)
اسناد:
(۱) ” حى على خیر العمل ” کان فی الاذان على عهد الرسول صلى الله علیه وآله: وبه قالت الامامیه بل عندهم اجماعی کما عن السید المرتضى فی الانتصار ص ۳۹ الجواهر ج ۹ ص ۸۱ وغیرهما، بل اعترف به غیرهم: راجع: سنن البیهقى ج ۱ / ۵۲۴ – ۵۲۵، السیره الحلبیه ج ۲ / ۱۰۵ ط ۱۳۸۲ ه سعد السعود ص ۱۰۰، مقاتل الطالبیین ص ۲۹۷، جامع أحادیث الشیعه ج ۴ / ۶۸۵ – ۶۸۶، البحار ج ۸۴ / ۱۰۷، جواهر الاخبار والاثار المستخرجه من لجه البحر الزخار ج ۲ / ۲۹۱ و ۱۹۲، الامام الصادق والمذاهب الاربعه ج ۵ / ۲۸۳، میزان الاعتدال للذهبی ج ۱ / ۱۳۹، لسان المیزان ج ۱ / ۲۶۸، نیل الاوطار للشوکانی ج ۲ / ۳۲، دعائم الاسلام ج ۱ / ۴۵، البحار ج ۸۴ / ۱۷۹، الروض النضیر ج ۱ / ۵۴۲ وج ۲ / ۴۲، منتخب کنز العمال بهامش مسند أحمد ج ۳ / ۲۷۶، کنز العمال ج ۴ / ۲۶۶، دلائل الصدق ج ۳ / ۹۹ و ۱۰۰ عن مبادى الفقه الاسلامی للعرفی ص ۳۸، سیره المصطفى للسید هاشم معروف ص ۲۷۴٫
(۲) شرح التجرید للقوشجى ط ایران ص ۴۸۴ مبحث الامامه، کنز العرفان للسیورى ج ۲ / ۱۵۸ عن الطبری فی المستنیر، الغدیر ج ۶ / ۲۱۳، جواهر الاخبار والاثار ج ۲ / ۱۹۲ عن التفتازانى فی حاشیته على شرح العضدی، الصراط المستقیم للبیاضى ج.
(۳) السبب فی حذف ” حى على خیر العمل ” من الاذان ؟ عن عکرمه قال: قلت لابن عباس أخبرنی لاى شئ حذف من الاذان ” حى على خیر العمل ” قال: أراد عمر أن لا یتکل الناس على الصلاه ویدعوا الجهاد فلذلک حذفها من الاذان. راجع: دراسات وبحوث فی التاریخ والاسلام ۱ / ۲۳۸ عن الایضاح ص ۲۰۱ – ۲۰۲، دعائم الاسلام ج ۱ / ۱۴۴، البحار ج ۸۴ / ۱۵۶ و ۱۴۰، علل الشرائع ج ۲ / ۵۶، دلائل الصدق ج ۳ / ۱۰۰ عن مبادى الفقه الاسلامی للعرفی ص ۳۸، الروض النضیر ج ۲ / ۴۲ سیره المصطفى للسید هاشم معروف ص ۲۷۴، الصحیح من سیره النبی الاعظم ج ۳ / ۹۷٫
بدون دیدگاه