یـاران امـام زمـان (ع) چـنـد دسـته اند.
دسته اول
یاران خاص و ستاد فرماندهی آن حـضـرت(ع) هستند که تعدادشان ۳۱۳ نفر است و همان هایی هستند که قرآن کریم در آیه ۸ سوره هود از آنان به عنوان امت معدوده  یاد می کند.”وَلَئِنْ أَخَّرْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ إِلَى أُمَّهٍ مَعْدُودَهٍ لَیقُولُنَّ مَا یحْبِسُهُ أَلَا یوْمَ یأْتِیهِمْ لَیسَ مَصْرُوفًا عَنْهُمْ وَحَاقَ بِهِمْ مَا کَانُوا بِهِ یسْتَهْزِئُونَ”

“و ما اگر عذاب آنها را تا مدتى اندک و معین تأخیر بیندازیم حتماً به عنوان مسخره مى گویند: علت بازداشتن عذاب چیست؟ آگاه باشید که روزى که قرار است بیاید خواهد آمد و از ایشان بر نخواهد گشت، و ایشان را همان عذابى که به آن استهزاء مى کردند فرا می گیرد.”

امام محمد باقر و امام جعفر صادق(علیهم السلام) در تفسیر این آیه می فرمایند:
“امت معدوده، همان اصحاب مهدی در آخرالزمان می باشند که شمارشان به تعداد اصحاب بدر، سیصد و سیزده نفر است. همگی در یک زمان مانند ابرهای پراکنده پاییزی گردهم می آیند.”(۱)

هـرگاه زمان ظهور برسد، خداوند این افراد را در اندک زمانی در مکّه ظاهر می کند و بدون حضور اینان قیام مهدی (ع ) شروع نمی شود.

امیرالمؤمنین علی (علیه اسلام) می فرمایند:
“او( حضرت مهدی(عج)) در آخر الزمان، زمانی که اگر کسی نام خدا را ببرد، کشته خواهد شد؛ ظهور خواهد کرد و خداوند گروهی(یاران) پراکنده همچون ابرهارا برایش جمع می کند و دل هایشان را با یکدیگر الفت می دهد. آن ها نه از کسی هراس دارند و نه به کسی دل خوش اند، تعداد آن ها به شمار اصحاب پیامبر(صلی الله علیه و آله وسلم) در جنگ بدر می باشد که کسی بر آن ها پیشی نگرفته و نخواهد گرفت، و نیز به تعداد اصحاب طالوت که به همراه او از نهر عبورکردند…”(۲)

دسـتـه دوم
پس از جمع شدن پرچمداران و ستاد فرماندهی،  این دسته به یاری آن ها مـی آیـنـد. طـبـق روایـات ۱۰ یـا ۱۲ هـزار نـفـرنـد. وقـتـی ایـن حـلقـه کامل شود، حرکت و قیام؛ آغاز می شود.

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:
“سیصدو سیزده نفر به حضورش می رسند و بیعت می کنند. او در مکه می ماند تا آن که شمار یارانش به ده هزار نفر برسد؛ سپس از آنجا به مدینه بروند.”(۳)

دسته سوم
مؤ منانی هستند که پس از شروع قیام به آنان می پیوندند و لحظه به لحظه بر تعداد آنان افزوده می شود.

قابل ذکر است که این دسته بندی فوق، ناشی از عوامل زیر است:
الف. میزان خلوص و معرفت یاران به حضرت حجت(ع)
ب. اهمیت و جایگاه خود یاران
ج. کارهایی که به هر دسته سپرده می شود.  قاعدتا کارهای مهمتر و کلیدی تر به یارانی که معرفت و شناخت بیشتری نسبت به امام عصر(عج) دارند سپرده می شود.
د. نحوه ورود آن ها به مکه. در روایات و احادیث آمده است که یاران خاص امام یعنی همان ۳۱۳ نفر، با طی الارض و یا راه هایی شبیه آن وارد مکه می شوند.

یاران امام زمان(عج)، مجموعه یادداشت هایی است که به ویژگی های یاران آن امام(ع) می پردازد.پی نوشت:
۱٫ القندوزی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده، ص ۵۰۹
۲٫ الحاکم النیشابوری، صحیح مسلم، مسلم بن الحجاج، ج ۴، ص ۵۵۴٫
۳٫ المفید؛ محمد بن محمد، الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، ص ۳۴۳٫
منبع: تاریخ پس از ظهور، نویسنده: شهید سید محمد صدر، ترجمه حسن سجادی پور، انتشارات موعود عصر(عج)، تهران سال ۱۳۸۹، چاپ سوم، فصل چهارم، ویژگی یاران امام زمان(ع)، ص ۲۲۵ به بعد.

ماءمعین