بدعت دو خواهر را همزمان به همسرى داشتن!
ابن منذر، از قول قاسم بن محمد چنین ثبت کرده است: قبیلهاى از معاویه پرسیدند آیا جایز است انسان دو کنیز را که خواهر یکدیگرند با هم به همسرى داشته باشد؟
گفت: اشکالى ندارد.
نعمان بن بشیر سخنش را شنیده به اعتراض گفت: اینطور فتوا دادى؟! گفت: آرى. گفت: پس به نظر تو اگر کسى خواهرش کنیزش باشد مىتواند او را به همسرى اختیار کند؟! گفت: آه! به خدا حالا فهمیدم! به آنها بگو: از این کار بپرهیزند، زیرا روا نیست. و گفت: پیوند خویشاوندى و حرمتش در مورد بردگان و غیر بردگان یکسان است.
سند: الدر المنثور ج۲ص۱۳۷٫
بدعت اذان گفتن برای نماز عید!
شافعى در کتاب الأم از قول زهرى این روایت را ثبت کرده که: در نماز دو عید (فطر و قربان) براى پیامبر صلی الله علیه و اله و ابو بکر اذان گفته نشد و نه براى عمر و عثمان تا آنکه این را معاویه در شام بدعت گذاشت و سپس حجاج در مدینه وقتى استاندارش شد.(۱)
ابن حزم نیز در المحلى مىنویسد: امویان این را که دیر به نماز عید بروند و خطبه را پیش از نماز بخوانند، و اذان و اقامه را بدعت گذاشتند.(۲)
قسطلانى در ارشاد السارى مىنویسد: نخستین کسى که اذان را در نماز عید بدعت نهاد معاویه بود، و این را ابن ابى شیبه با سندى صحیح روایت کرده است.(۳)
شوکانى در نیل الاوطار مىنویسد: ابن قدامه در کتاب مغنى مىگوید: ابن ابى شیبه در کتاب مصنف با سندى صحیح از قول ابن مسیب چنین آورده که اولین کسى که اذان گفتن در عید را بدعت نهاد معاویه بود.(۴)
بسیاری از علما و بزرگان اهل سنت به این مطلب اذعان داشته اند که اولین کسی که اذان گفتن برای نماز عید را بدعت کرده، معاویه بوده است. در اینجا تنها به ذکر اسناد اقوال ایشان اکتفاء می کنیم.(۵)
اسناد:
(۱) کتاب الام ج۱ص۲۰۸
(۲) کتاب المحلی ابن حزم ج۵ص۸۲٫
(۳) ارشاد الساری ج۲ص۲۰۲٫
(۴) نیل الاوطار ج۳ص۳۶۴، مغنی ابن قدامه ج۲ص۲۳۵٫
(۵) المصنف ابن ابی شیبه ج۲ص۱۶۹، البحر الزخّار ج۳ص۵۸، فتح الباری ابن حجر ج۲ص۳۶۲، شرح الموطّأ للزرقانی ج۱ص۳۲۳، أوائل السیوطی ص۹٫ الغدیر ج۱۰ص۲۷۳
بدعت خواندن خطبه قبل از نماز!
زرقانى در شرح موطأ در بیان این که در عیدین باید نماز را قبل از خطبه خواند، مىنویسد: در دو صحیح مسلم و بخارى آمده که ابن عباس مىگوید: در نماز عید رسول خدا صلی الله علیه واله و ابوبکر و عمر حضور داشتهام. تمامی ایشان نماز را قبل از خطبه مىخواندند.(۱) شافعى از عبد اللّه بن یزید روایتى شبیه روایت ابن عباس ثبت کرده و مىافزاید: این روش ادامه داشت تا معاویه آمد و خطبه را پیش از نماز خواند.(۲)
سکتوارى در محاضره الاوائل مىنویسد: اولین کسى که خطبه را قبل از نماز خواند معاویه بود. و سپس حکمرانان مروانى مثل مروان و زیاد، که در عراق بودند، از او پیروى کردند و معاویه این کار را در مدینه مشرفه انجام داد.(۳)
البته ابن حجر در فتح الباری می نویسد: ابن منذر با سلسله ای صحیح درباره عثمان آورده است که نخستین کسی که پیش از نماز خطبه خواند عثمان بود.(۴) به هر حال چه معاویه اولین کسی بوده است که این بدعت را گذاشته و یا از بدعتی که عثمان قرار داده بوده است پیروی کرده، به هر حال در ترویج و انجام این بدعت شریک بوده است. و علت انجام این بدعت این بود که معاویه بدعت سب و لعن مولا امیرالمومنین علیه السلام را ترویج می نمود و خود او نیز در خطبه هایش آن را انجام می داد، مردم نیز بعد از نماز برای فرار از شنیدن ناسزاهایی که مولا علی علیه السلام می شد برمی خواستند. فلذا معاویه خطبه را قبل از نماز می خواند تا مردم به اجبار بنشینند و سخنان معاویه را گوش دهند.
اسناد:
(۱) شرح الموطأ ج۱ص۳۲۴، صحیح مسلم ج۲ص۲۸۳، صحیح بخاری ج۱ص۳۲۷؛ همچنین این حدیث از عبدالله بن عمر نقل شده است: صحیح بخاری ۲/۱۱۱ و ۱۱۲، صحیح مسلم ۱/۳۲۶، موطا مالک ۱/۱۴۶، مسند احمد ۲/۳۸، کتاب الام شافعی ۱/۲۰۸، سنن ابن ماجه ۱/۳۸۷، سنن بیهقی ۳/۲۹۶، سنن ترمذی ۱/۷۰، سنن نسائی ۳/۱۸۳، المحلی از ابن حزم ۵/۸۵، بدایع الصنایع ۱/۲۷۶، المدونه الکبری مالک ۱/۱۵۵٫
(۲) کتاب الامّ شافعی ج۱ص۲۳۵، المصنف ج۳ص۲۸۴
(۳) محاضره الاوائل سکتواری ص۱۴۴
(۴) فتح الباری ج ۲ / ۳۶۱، الغدیر ج ۸ / ۱۶۰، نیل اولاطار ۳/۳۶۲، همچنین ابن شبه از ابوغسان نقل کرده است.
بدعت معاویه در مورد دیات
ضحاک در بحث از دیات صفحه۵۰ از قول محمد بن اسحاق چنین ثبت کرده است: از زهرى پرسیدم و گفتم: راجع به دیه افراد اقلیتهاى مذهبى تحت حمایت مسلمانان بگو که در دوره پیامبر خدا صلی الله علیه واله چقدر بود چون در موردش اختلاف پیدا شده است. گفت: در میان مشرق و مغرب کسى بهتر از من آن را نمىداند.
در دوره پیامبر خدا صلی الله علیه واله و ابوبکر و عمر و عثمان هزار دینار بود تا معاویه آمد که به خانواده کشته پانصد دینار مىداد و پانصد دینار دیگر را به خزانه عمومى مىداد!
البته در دوره پیامبر اکرم صلی الله علیه واله بر خلاف پندار زهرى یک هزار نبوده است و این را از ائمه مذاهب اسلامى جز ابو حنیفه کسى نگفته است، و اولین کسى که آن را یک هزار دینار قرار داده عثمان بوده است. به هر حال کار معاویه شامل دو بدعت است:
اولا: دیه را هزار دینار گرفته است.
ثانیا: آن را میان ورثه مقتول و خزانه عمومى به یک اندازه تقسیم کرده است.
سند: این مطلب را بزرگان دیگر اهل سنت نیز آورده اند: سنن بیهقی ج۸ص۱۰۲، البدایه و النهایه ابن کثیر ج۸ص۱۳۹ و همچنین این مطلب در کتاب الغدیر ج۱۰ص۲۸۴ آمده است
بدعت در زکوه فطر
ابوسعید خدری روایت می کند که ما در خدمت حضرت رسول صلی الله علیه و اله حاضر می شدیم، و آن جناب امر می کردند در مورد زکوه فطر از هر فرد بزرگ یا کوچک، آزاد یا مملوک یک صاع از طعام بدهند. و مردم مخیر بودند که این یک صاع (حدوداً سه کیلوگرم) را از گندم، جو، خرما، و یا کشمش بدهند.
ابو سعید گوید: ما همواره به این سنت عمل می کردیم تا آنگاه که معاویه برای انجام مناسک حج و یا عمره به مکه آمد. و در منبر برای مردم سخن گفت، و از جمله مطالبی که برای مردم عنوان کرد این بود: من نظرم این است که دو مُد (هر مُد= حدوداً ۷۰۰گرم) از گندم شام به اندازه یک صاع از خرما است! ابوسعید گفت: من تا آنگاه که زنده باشم با این عمل معاویه مخالفت خواهم کرد و به ترتیبی که حضرت رسول صلی الله علیه و اله امر کرده است انجام می دهم. هنگامیکه این جریان به ابن زبیر رسید گفت: زکوه فطر همان یک صاع است.
سند: أبو داود در الزکاه باب زکاه الفطر شماره۱۶۰۹، وابن ماجه در الزکاه باب صدقه الفطر شماره ۱۸۲۷٫
بدون دیدگاه