بدعت در تکبیرهای نماز
احمد بن حنبل در مسندش، از عمران بن حصین نقل می‌کند که گفت: پشت سر مولا علی علیه السلام نماز خواندم، این نماز مرا به یاد نمازی انداخت که با رسول الله و دو خلیفه ابوبکر و عمر خوانده بودم. گوید: در نماز هر وقت علی به سجده میخواست برود تکبیر می‌گفت و هر وقت سر از سجده بر می‌داشت نیز تکبیر می‌گفت. راوی میگوید: ای ابونجید! اولین کسی که این تکبیر را ترک کرد کی بود؟ گفت: عثمان آنهنگام که پیر شد و صدایش ضعیف گشت آنرا ترک کرد . (۱)
گفتن تکبیر در نماز در زمان رفتن به رکوع و سجود و برخاستن از آنسنت پیامبر خدا صلی الله علیه و اله است. سنتی ثابت و قطعی که همه مسلمانان بر سر آن اتفاق نظر دارند و اصحاب به آن عمل می کرده اند و ائمه مذاهب اسلامی بر آن اجماع نموده اند.
این بحث روشن میسازد اولین کسی که آنرا ترک کرد عثمان بوده است، و معاویه و بنی امیه از او پیروی کرده اند، و هنوز مردم بر این شیوه نماز می خوانند و چنان به آن خو گرفته و عادت نموده اند که سنت و رویه صحیح در این باره از بین رفته و فراموش گشته است. بطوریکه هر که بدین سنت متمسک باشد در نظر عامه غریب می نماید, انگار کار خلاف شرعی مرتکب شده است. مسوولیت ادامه این گناه و تکرار این انحراف طبعا به عهده کسی است که آن را بدعت نهاده و سنت تخلف ناپذیر اسلامی را ترک کرده است.
زرقانی در شرح کتاب (موطا) مینویسد: احمد حنبل از قول عمران روایتی دارد که میگوید: اولین کسی که تکبیر را ترک کرد عثمان بود در زمانی که سالخورده گشت. و طبری از قول ابوهریره روایتی دارد که میگوید: اولین کسی که ترک کرد معاویه بود. و ابو عبید روایتی بدین مضمون دارد که اولین کسی که آ ن را ترک کرد زیاد بود. و این روایت با روایات قبلی منافات ندارد، زیرا زیاد بر اساس ترک کردن معاویه ترک کرد چنانکه او نیز بر اساس ترک کردن عثمان ترک کرده است.
اسناد:
(۱) مسند احمد بن حنبل ۴/۴۲۸و ۴۲۹ و ۴۳۲ و ۴۴۰ و ۴۴۴
بدعت در قصاص و دیه
بیهقی در سنن کبری از زبان زهری نقل کرده است که ابن شاس جذامی (که مسلمان بود) مردی از بومیان شام (که مسلمان نبود) را کشت. برای قضاوت به پیش عثمان آمدند و ماجرا را مطرح کردند. او حکم کرد که مرد مسلمان را بخاطر کشتن نامسلمان بکشند. پس زبیر و برخی از اصحاب در این رابطه با عثمان صحبت کردند و او را از کشتن قاتل منصرف کردند. زهری می گوید: پس عثمان حکم کرد که قاتل هزار دینار خون بها (برابر با دیه کشتن مسلمان) بپردازد. (۱)
عثمان در این ماجرا اولا میخواست مرد مسلمان را به خاطر کشتن شخص نامسلمان بکشد و قصاص کند. وقتی با اعتراض اطرافیان مواجه شد دیه کشتن یک مسلمان را به خاطر کشتن نامسلمان از قاتل گرفت. این در حالی است که به اعتراف علمای اهل سنت, سنت نبوی چیز دیگری بوده است. و در این رابطه احادیث متواتر و زیادی را نقل کرده اند. از جمله اینکه:
ابن عباس نقل کرده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله فرمودند: هیچ مسلمانی را برای کشتن نامسلمان نباید کشت. (۲)
همچنین نسائی در سنن خود از زبان عبدالله بن عمر آورده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله فرمودند: خونبهای نامسلمان نصف خونبهای مسلمان است. (۳)
اسناد:
(۱) سنن البیهقى ج ۸ / ۳۳، کتاب الام شافعی ۷/۲۹۳, الغدیر ج ۸ / ۱۶۷, ابو عاصم ضحاکدر الدیات ص ۷۶, الغدیر ۸/۱۶۸
(۲) ابوعاصم در الدیات ص۲۷, السنن الکبری ۸/۳۰, ابن ماجه در سنن ۲/۲۴۵, مسند احمد ۱/۱۱۹, سنن ابوداود۲/۲۴۹, سنن نسائی ۸/۲۴, سنن الکبری بیهقی ۸/۲۹و ۱۴۹, احکام القران جصاص ۱/۶۵, الاعتبار ابن حازم ص ۱۸۹ و….
(۳) سنن نسائی ۸/۴۵, سنن ترمذی ۱/۱۶۹, سنن ابوداود ۲/۲۵۷ و…
بدعت در قرائت نماز
ملک العلماء در بدایع الصنایع می گوید: عمر قرائت حمد و سوره را در یکی از دو رکعت اول نماز مغرب ترک کرد. و قضای آن را در رکعت آخر بلند قرائت کرد. و همچنین عثمان در یکی از دو رکعت اول از نماز عشاء قرائت حمد و سوره را ترک کرد و قضای آن را در رکعت آخر بلند قرائت کرد !
و در جای دیگر می نویسد: عثمان قرائت سوره را در هر دو رکعت اول نماز عشاء ترک کرد. و قضای آن را در رکعت سوم و چهارم نماز عشاء بلند قرائت کرد! (۱)
این شیوه نماز خواندن مورد قبول هیچ یک از مذاهب نمی باشد و به طور قطع نوعی بدعت در نماز می باشد. در رابطه با روش صحیح نماز خواندن درکتب شیعه و سنی روایات فراونی وجود دارد. در اینجا به یک روایت از کتب اهل سنت اکتفا می کنیم:
عباده پسر صامت نقل کرده است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله فرمودند: هر کس سوره حمد و بیشتر از آن را نخواند نمازش درست نیست. (۲)
اسناد:
(۱) بدایع الصنایع ملک العلماء ۱/۱۱۱ و ۱۷۲, الغدیر ج ۸ / ۱۷۳
(۲) صحیح بخاری ۱/۳۰۲, صحیح مسلم ۱/۱۵۵, صحیح ابوداود ۱/۱۳۱, سنن ترمذی ۱/۳۴و ۴۱, سنن بیهقی ۲/۳۸ و ۶۱, سنن نسائی ۲/۱۳۷, سنن دارمی ۱/۲۸۳, سنن ابن ماجه ۱/۲۷۶, مسند احمد ۵/۳۱۴, کتاب الام ۱/۹۳, المحلی ابن حزم ۳/۲۳۶, المصابیح بغوی ۱/۵۷, المدونه الکبری ۱/۷۰
بدعت در زکات
بلاذری در الانساب با سلسه سندی خود از زهری نقل کرده است که: عثمان از اسب زکات می گرفت. همچنین ابنحزم در المحلی می نویسد: ابن شهاب گفته: عثمان از اسب زکات می گرفت. (۱)
عثمان در حالی از اسب زکات می گرفت که روایات بسیار و متواتر در کتب خود اهل سنت از پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله نقل شده است که:
برای شما از زکات اسبو برده چشم پوشیدم. (۲)
تعالیق الاثار به خامه قاضی ابو یوسفمی بینیم (ص ۸۷) عبدالرزاق نیز گزارش بالا را از زبان زهری بازگو کرده
اسناد:
(۱) أنساب الاشراف ج ۵ / ۲۶، الغدیر ج ۸ / ۱۵۴, ابن حزم المحلی ۵/۲۲۷, تعلیق الاثار قاضی ابو یوسف ص۸۷, همچنین عبدالرزاق از زبان زهری نقل کرده است.
(۲) صحیح بخاری ۳/۳۰ و۳۱, صحیح مسلم۱/۳۶۱, صحیح ترمذی ۱/۸۰, سنن ابوداود ۱/۲۵۳, سنن ابن ماجه ۱/۵۵۵, سنن نسائی ۵/۳۵و۳۶و۳۷, سنن بیهقی ۴/۱۱۷, مسند احمد ۱/۱۶۲و ۱۲۱ و ۱۳۲ و ۱۴۵ و ۱۴۶ و ۱۴۸, کتاب الام شافعی ۲/۲۲, موطا مالک ۱/۲۰۶, احکام القران جصاص ۳/۱۸۹, المحلی ابن حزم ۵/۲۲۹, عمده القاری از عینی ۴/۳۸۳
بدعت در نماز مسافر
آیه ۱۰۱ از سوره نساء ، دلالت دارد که در زمان خوف مسافر، باید نماز چهار رکعتى را دو رکعت بخواند. روایات فراوانی نیز به صورت متواتر در کتب شیعه و سنی نقل شده اند که همگی بیان می کنند مطلقاً باید چهار رکعتیها را در مسافرت ، دو رکعت خواند. اجماع امت اسلام نیز چنین است و جز عثمان و عایشه که به تواتر رسیده است که نماز چهار رکعتى را در سفر تمام مى خواندند! مخالفى پیدا نشده است.(۱)
این نخستین موضوعى بود که مردم به عثمان اعتراض کردند، و مورخان آن را از حوادث سال ۲۹ هجرى شمرده اند. (۲) و روایات بسیارى هم بر آن دلالت دارد.
از جمله بخارى و مسلم در صحیح خود از عبداللّه عمر روایت مى کنند که پیغمبر – صلّى اللّه علیه وآله – در منى دو رکعت خواند. ابوبکر و عمر هم دو رکعت خواندند، عثمان نیز در اوایل خلافتش ، دو رکعت مى خواند، ولى بعدها چهار رکعت خواند و دستور داد که همگان نیز چهار رکعت بخوانند!… (۳)
نیز بخارى ومسلم از عبدالرحمن بن یزید روایت مى کنند که گفت :عثمان بن عفّان در منى با ما نماز را چهار رکعت خواند. وقتى موضوع را به عبداللّه مسعود خبر دادند گفت : انّا للّه و انّا الیه راجعون! سپس گفت : من با پیغمبر – صلّى اللّه علیه وآله – در منى دو رکعت خواندم و با ابوبکر نیز دو رکعت خواندم و با عمر هم در منى دو رکعت خواندم . کاش ! از این چهار رکعت هم حظّى مى بردم !(۴)
اسناد:
(۱) صحیح البخاری ج ۲ / ۱۵۴، صحیح مسلم ج ۲ / ۲۶۰ وفى طبع العامره ج ۲ / ۱۴۶، مسند أحمد ج ۲ / ۱۴۸ ط ۱، سنن البیهقى ج ۳ / ۱۲۶، الموطأ ج ۱ / ۲۸۲ سنن النسائی ج ۳ / ۱۲۰٫ الغدیر ج ۸ / ۹۸
(۲) ) کامل ابن الاثیر ج ۳ / ۴۹ و تاریخ الطبری ج ۳ / ۳۲۲ , الغدیر ج ۸ / ۱۰۱، الکامل فی التاریخ ج ۳ / ۵۱٫
(۳) صحیح البخاری ج ۲ / ۱۵۴، مسند أحمد ج ۲ / ۱۴۸، صحیح مسلم ج ۱ / ۲۶۰ وفى طبع العامره ج ۲ / ۱۴۶، سنن البیهقى ج ۳ / ۱۲۶، الغدیر ج ۸ / ۹۸٫
(۴) صحیح البخاری ج ۲ / ۱۵۴، الغدیر ج ۸ / ۹۹، مسند أحمد ج ۱، صحیح مسلم ج ۱ / ۲۶۱ وفى طبع العامره ج ۲ / ۱۴۶٫
بدون دیدگاه