ترک تکبیر و بسم الله در نماز!
طبرانى از قول ابو هریره چنین ثبت کرده است: اولین کسى که تکبیر را ترک کرد معاویه بود. ابو عبید روایت مىکند که اولین کسى که آن را ترک کرد زیاد بود. ابن ابى شیبه از طریق سعید بن مسیب این روایت را ثبت کرده است: اولین کسى که تکبیر را کم کرد معاویه بود.(۱) ابن حجر در فتح البارى مىنویسد: این با روایت قبلى منافات ندارد، زیرا زیاد آن را به پیروى از معاویه ترک کرده است و معاویه به تقلید از عثمان.(۲)
همچنین شافعى در کتاب الام این روایت را از قول انس بن مالک ثبت کرده که: معاویه در مدینه نماز خواند و در نمازش به صداى بلند شروع کرد به خواندن بسم اللّه الرحمن الرحیم و سپس سوره حمد. ولى بسم اللّه الرحمن الرحیم سوره بعدى را نخواند. و وقتی به رکوع و سجود رفت تکبیر نگفت تا نمازش را تمام کرد. وقتى نمازش را سلام داد همه مهاجرانى که آن را شنیده بودند از هر سو بانگ برداشتند که آى معاویه! جزئى از نماز را دزدیدى یا فراموش کردى؟!(۳)
اسناد:
(۱) فتح الباری ج۲ص۲۱۵، تاریخ الخلفاء سیوطی ص۱۳۴، نیل الاوطار ج۲ص۲۶۶، شرح الموطأ زرقانی ج۱ص۱۴۵، شرح معانی الآثار ج۱ص۲۲۰
(۲) فتح الباری ابن حجر ج۲ص۲۱۵، مسند احمد ج۵ص۵۹۷، نیل الاوطار ج۲ص۲۶۶
(۳) کتاب الام شافعی ج۱ص۹۳ و۹۴، بحر الزخار ج۱ص۲۴۹؛ برای اطلاع بیشتر از نظرات اهل سنت درباره تکبیرات نماز و بسم الله الرحمن الرحیم و بی اعتنایی معاویه به این سنت پیامبر اکرم به کتاب الغدیر ج۱۰ص۲۸۶ مراجعه فرمایید.
بدون دیدگاه