جهت چاپ PRINT و یا دریافت به صورت PDF این مطلب کلیک کنید

– کودکى

غیبت‏یوسف از دوران کودکى آغاز شد .

و جاءت سیاره فارسلوا واردهم فادلى دلوه قال یا بشرى هذا غلام . (۱۰)

و (در همین حال) کاروانى فرا رسید و مامور آب را (در پى آب) فرستادند . او دلو را در چاه افکند. (ناگهان) صدا زد: مژده باد این کودکى است (زیبا و دوست داشتنى) !

غیبت‏یوسف زهرا علیه السلام نیز از دوران کودکى آغاز شد .

قال ابوعبدالله علیه السلام:

قال رسول الله صلى الله علیه و آله لابد للغلام من غیبته فقیل له ولم یا رسول الله؟ قال یخاف القتل . (۱۱)

امام صادق علیه السلام از پیامبر صلى الله علیه و آله نقل مى‏کند که حضرت فرمودند:

ناچار براى آن کودک (امام مهدى (عج)) غیبتى خواهد بود . پرسیده شد: براى چه؟ فرمودند: از ترس کشته شدن

حضرت مهدى (عج) در سال ۲۵۵ هجرى به دنیا آمد . آغاز غیبت صغرا نیز در سال ۲۶۰ هجرى است . بنابراین، ایشان در آغاز غیبت صغرى، ۵ ساله بوده‏اند .

۴- زیبایى و بخشندگى

همان‏گونه که یوسف در زیبایى و بخشندگى، شهره‏ى آفاق بود، یوسف زهرا علیه السلام نیز به بالاترین درجه‏ى این دو ویژگى آراسته است .

عن ابى نصر قال سمعت ابا جعفر علیه السلام یقول:

فى صاحب هذا الامر اربع سنن من اربعه انبیاء . . . وسنه من یوسف من جماله و سخائه . . . . (۱۲)

ابى نصر مى‏گوید امام باقر علیه السلام فرمودند:

صاحب این امر (حضرت مهدى (عج)) با چهار پیامبر شباهت‏هایى دارد . . . شباهت او با یوسف، در زیبایى و بخشندگى اوست . . . .

رسول الله صلى الله علیه و آله فرمود:

لیبعثن الله عزوجل فى هذه الامه خلیفه یحثى المال حثیا و لا یعده عدا . (۱۳)

به زودى خداوند عزوجل در این امت، خلیفه‏اى را بر مى‏انگیزد که مال را بى آن که بشمارد، به دیگران مى‏بخشد .

۵- هراس

یوسف در عالم رؤیا دید که یازده ستاره و خورشید و ماه در برابرش سجده مى‏کنند، ولى به سفارش پدر از ترس مکر برادران، رؤیاى خویش را پنهان کرد .

اذ قال یوسف لابیه یا ابت انى رایت احد عشر کوکبا والشمس والقمر رایتهم لى ساجدین قال یا بنى لاتتقصص رؤیاک على اخوتک فیکیدوا لک کیدا . (۱۴)

(به یاد آور) هنگامى را که یوسف به پدرش گفت: پدر! من در خواب دیدم که یازده ستاره و خورشید و ماه در برابرم سجده مى‏کنند. (یعقوب) گفت: فرزندم! خواب خود را براى برادرانت‏بازگو مکن; زیرا براى تو نقشه‏ى (خطرناکى) مى‏کشند .

یوسف زهرا علیه السلام نیز همین گونه است; یعنى به دلیل هراس از دشمنان، باید نام مبارکش پنهان باشد .

عن ابى خالد الکابلى قلت لمحمد بن على الباقر علیه السلام:

ارید ان تسمیه لى حتى اعرفه باسمه فقال: سالتنى والله یا ابا خالد عن سؤال مجهد ولقد سالتنى عن امر لوکنت محدثا به احدا لحدثتک ولقد سالتنى عن امر لو ان بنى فاطمه عرفوه حرصوا على ان یقطعوه بضعه بضعه . (۱۵) ابوخالد کابلى مى‏گوید به امام باقر علیه السلام عرض کردم:

نام مبارک او (حضرت حجت علیه السلام) را براى من بگویید تا او را به نام بشناسم . حضرت فرمودند: اى اباخالد! به خدا سوگند! پرسش زحمت‏انگیز و مشقت آورى از من پرسیدى و درباره‏ى مساله‏اى از من پرسیدى که اگر گفتنى بود، به یقین به تو مى‏گفتم . تو درباره‏ى چیزى از من پرسش کردى که اگر بنى فاطمه او را بشناسند، حرص ورزند که او را تکه تکه کنند .

۶- ظلم

دلیل غیبت‏یوسف، ستم برادران در حق او بود، یعنى حسادت ورزیدن و به چاه افکندن او .

و اجمعوا ان یجعلوه فى غیابت الجب . (۱۶)

وتصمیم گرفتند وى را در نهان گاه چاه قرار دهند .

یکى از حکمت هاى غیبت‏یوسف زهرا علیه السلام نیز ستم حاکمان و طاغوت‏هاى خون آشام در حق آن حضرت است .

عن زراره بن اعین قال:

سمعت الصادق جعفربن محمد علیه السلام یقول: ان للقائم غیبه قبل ان یقوم قلت ولم ذلک جعلت فداک؟ قال یخاف و اشار بیده الى بطنه وعنقه . (۱۷)

زراره مى‏گوید:

از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود: قائم (عج) پیش از قیامش غیبتى دارد . عرض کردم: فدایت‏شوم چرا؟ حضرت با اشاره به شکم و گردن مبارکشان فرمود (از کشته شدن) مى‏ترسد .

طاغوتیان عصر ما در شمار، از طاغوتیان عصر تولد حضرت، کمتر و از نظر ابزار نظامى، ضعیف‏تر نیستند . خون‏آشامى و جنایت پیشه‏گى‏شان نیز به مراتب از آنان بیشتر است . پس آن ترس هنوز وجود دارد . به امید آن روزى که یاوران کارآمدى پرورش یابند تا بتوانند سپر بلاى حضرت باشند و او را از گزند حوادث در امان دارند; زیرا که فراهم آمدن چنین افرادى، پیش زمینه‏ى فرا رسیدن روز موعود است .

۷- ریزش و رویش

برادران یوسف، او را به چاه افکندند; زیرا دل‏هاى شان از حسد آکنده بود . بنابراین، خوبى‏هاى او را نمى‏دیدند، ولى غریبه‏ها از دیدن او مسرور گشتند و اظهار شادمانى کردند .

وجاءت سیاره فارسلوا واردهم فادلى دلوه قال یا بشرى هذا غلام . (۱۸)

و (در همین حال) کاروانى فرا رسید و مامور آب را (در پى آب) فرستادند . او، دلو خود را در چاه افکند. (ناگهان) صدا زد: مژده باد این کودکى است (زیبا و دوست داشتنى) !

هنگام رو به رو شدن با یوسف زهرا نیز برخى مسلمانان، بر وى شمشیر مى‏کشند; زیرا سینه‏هایى آکنده از کینه دارند یا خود را از او بیشتر دوست دارند یا این که خود را زمام دار امور خویش مى‏دانند و در برابر راى و نظر او، راى و نظرى جداگانه براى خود قایل‏اند و یا . . . .

امام صادق علیه السلام فرمود: القائم (عج) یلقى فى حربه مالم یلق رسول الله صلى الله علیه و آله . ان رسول الله صلى الله علیه و آله اتاهم وهم یعبدون الحجاره منقوره وخشبا منحوته وان القائم یخرجون علیه فیتاولون علیه کتاب الله و یقاتلونه علیه . (۱۹)

قائم (عج) در پیکار خود با چنان چیزى رو به رو خواهد شد که رسول خدا صلى الله علیه و آله با آن رو به رو نگردید . همانا رسول خدا صلى الله علیه و آله در حالى به سوى مردم آمد که آنان، بت‏هاى سنگى و چوب‏هاى تراشیده را مى‏پرستیدند . ولى قائم (عج) چنان است که بر او مى‏شورند و کتاب خدا را بر ضد او تاویل مى‏کنند . آن گاه به استناد همان تاویل، با او به جنگ برمى‏خیزند .

در این میان، برخى بیگانگان هستند که از دیدنش خشنود مى‏شوند و به او مى‏پیوندند; زیرا با فطرت‏هایى پاک به سوى او مى‏روند و با چشمانى بى‏غرض به او مى‏نگرند .

امام صادق علیه السلام مى‏فرماید:

اذا خرج القائم (عج) خرج من هذا الامر من کان یرى انه من اهله و دخل فیه شبه عبده الشمس والقمر . (۲۰)

چون قائم (عج) قیام کند، کسى که خود را اهل این امر مى‏پنداشته است، از این امر بیرون مى‏روند . در مقابل، افرادى مانند خورشید پرستان و ماه پرستان، به آن مى‏پیوندند .

۸- بهاى اندک

کاروانیانى که یوسف را یافتند، او را به بهاى اندکى فروختند; زیرا از ارزش آن در یگانه، آگاهى نداشتند .

و شروه بثمن بخس دراهم معدود وکانوا فیه من الزاهدین . (۲۱)

و (سرانجام) او را به بهاى اندکى – چند درهم – فروختند و نسبت‏به (فروختن) او بى رغبت‏بودند .

برخى شیعیان نیز به دلیل نا آگاهى از مقام و منزلت‏حضرت مهدى (عج) و از سر هواپرستى و دنیاخواهى، افتخار محبت و خدمت‏به آستان او را، به بهاى اندکى فروخته و رشته‏ى پیوند خود را گسسته‏اند . تاریخ، نمونه‏هاى فراوانى از این مردمان را به یاد دارد . براى مثال، از ابوطاهر محمد بن على بن بلال مى‏توان نام برد . وى به طمع اموالى که از حضرت مهدى (عج) نزد او بود، آن را به محمد بن عثمان عمرى – سفیر دوم – نسپرد و ادعا کرد که خود وکیل حضرت مهدى (عج) است . حضرت مهدى (عج) نیز توفیقى در لعن او صادر کرد . (۲۲

(۱۰) – یوسف، ۱۹ .
(۱۱) – بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۹۵ .
(۱۲) – منتخب الاثر، ص ۳۷۱ .
(۱۳) – معجم احادیث الامام المهدى، ج ۱، ص ۲۴۰ .
(۱۴) – یوسف، ۴ و ۵ .
(۱۵) – غیبت نعمانى، ص ۴۱۴ .
(۱۶) – یوسف، ۱۵ .
(۱۷) – کمال الدین، ج ۲، ص ۱۵۷ .
(۱۸) – یوسف، ۱۹ .
(۱۹) – غیبت نعمانى، ص ۴۲۴ .
(۲۰) – همان، ص ۴۵۰ .
(۲۱) – یوسف، ۲۰ .
(۲۲) – غیبت طوسى، ص ۴۰۰