امام حسن عسکرى (ع) : مبلغان فلسفه و تصوّف مُبلّغان آئین کافرانند
امام حسن عسکرى (ع) : مبلغان فلسفه و تصوّف مُبلّغان آئین کافرانند
در دوران امام حسن عسکری (علیه السلام)، فرق منحرف بسیاری شکل گرفت که در مقاله ای مفصل به آن خواهیم پرداخت ان شاء الله. یکی از فرقی که برای اسلام دردسرساز شد، فرقه ی «صوفیه» بود. این فرقه از آغاز پیدایش توسّط «ابوهاشم کوفى بهشمیّه» توانست تحت پوشش اسلام، عدّهاى از مسلمانانِ ساده لوح را بفریبد. او در زمان صادقین (علیهما السلام)، تصوف را ایجاد کرد.
از امام صادق (ع) در مورد «ابوهاشم کوفى» سؤال شد، امام صادق (ع) فرمودند:
«او فردى بسیار فاسد العقیده بود و مسلکى به نام تصوّف اختراع کرد و آن را مرکزى براى اعتقادات پلید خود قرار داد.» (1)
بدعت، خودنمایى، چلّه نشینى، تعطیل کردن احکام دین، انزوا و… از مظاهر تصوّف است و ائمه (علیهمالسلام) با آن مقابله نمودهاند.
لعنت خدا بر صوفیان!
امام حسن عسکرى (ع) خطاب به صحابى گرانقدرش، ابوهاشم جعفرى فرمود:
«زمانى بر مردم فرا مىرسد که چهرههایشان خندان، ولى دلهایى تاریک دارند. از دیدگاه آنان، سنّت یعنى بدعت و بدعت یعنى سُنّت. مؤمن را به دیده حقارت مىنگرند و فاسق را ارج مىنهند. فرمانروایان آنان افرادى نادان و ستم پیشهاند و دانشمندان ایشان دریوزه دربار ستمگرانند. ثروتمندان آنها حقّ تهیدستان را به یغما مىبرند و کوچکترها بر بزرگان خود پیشى مىگیرند. انسانهاى نادان از دیدگاه ایشان فردى آگاه و اشخاص حیلهگر را مهذّب مىدانند. میان فرد با اخلاص و انسان مُردّد تمییز نمىدهند. آنان گوسفندان را از گرگها باز نمىشناسند. عالمان و اندیشمندان آنها بدترین آفریدههاى الهى در روى زمیناند؛ چرا که به فلسفه و تصوّف تمایل نشان مىدهند. به خدا سوگند! آنها از عقیده [و فطرت] خود برگشته و از راه حق منحرف شده‌اند. در علاقه و محبّت به مخالفان ما زیادهروى مىکنند و شیعیان و دوستداران ما را به گمراهى مىکشانند. اگر به جاه و مقامى دست یابند، از گرفتن رشوه سیر نمىشوند و اگر به ذلّت گرفتار گردند، ریاکارانه خدا را پرستش مىکنند. آگاه باشید که آنان راه (سعادت و حقیقت) را بر مؤمنان مىبندند و مُبلّغان آئین کافرانند. کسانى که با آنها زندگى مىکنند، باید از آنان بر حذر بوده و دین و ایمان خویش را حفظ کنند.»
سپس امام عسکرى (ع) فرمود:
«اى ابوهاشم! این مطالب را پدرم از پدران بزرگوارش، از جعفر بن محمّد (ع) برایم نقل نمود. این سخنان از اسرار ما است، آنها را جز براى اهلش بازگو مکن.» (2)
نفوذ افکار انحرافى و از جمله تصوّف در میان شیعیان، خطرى بوده است که بزرگان از یاران ائمه علیهمالسلام بدان اهتمام مىورزیده و گزارش آن را به امامان معصوم (ع) منتقل مىنمودهاند.
احمد بن محمد بن عیسى ـ از اصحاب امام حسن عسکرى (ع) ـ در نامهاى به حضرت چنین گزارش مى دهد:
«گروهى یافت شده‌اند که براى مردم سخنرانى مىکنند و احادیثى مىخوانند و آنها را به شما و پدران شما نسبت مىدهند. در میان آنهاست احادیثى که قلوب ما آنها را نمىپذیرد ولى امکان ردّ این روایات وجود ندارد، چرا که آنها را از پدران شما نقل مىنمایند. ایشان دو نفرند؛ یکى، علىبن حَسکه و دیگرى، قاسم یقطینى.»
وى در ادامه مى نویسد:
«از عقاید ایشان است که مىگویند: مراد از سخن خدا که مىفرماید: «انّ الصّلوه تنهى عن الفحشاء و المنکر» (3) (همانا نماز از فحشا و منکر بازمی دارد) مردى است که مردم را از فحشاء بازمى دارد نه آنکه مقصود، رکوع و سجود باشد. و مقصود از زکات نیز همان مرد است نه دراهم و مالیات. و بر همین منوال، اوامر و نواهى خداوند را تأویل مىکنند. بر ما منّت بگذارید و راه حق و سلامت از انحرافات را بیان نمایید.»
امام عسکرى (ع) در پاسخ نوشتند:
«ابن حَسکه دروغ مىگوید و براى شما همین کافى است که ما او را در زمره دوستان خود نمىشناسیم. خدا، او را لعنت کند. به خدا قسم! که پروردگار، محمّد صلىاللهعلیهوآلهوسلم و پیامبران قبل از او را نفرستاد مگر براى دین خالص و نماز و زکات و روزه و حج و ولایت. و پیامبر گرامى اسلام صلىاللهعلیهوآلهوسلم مردم را دعوت نکرد مگر به سوى خداى وحده لاشریک له و ما اوصیا از فرزندان پیامبر نیز بنده خدا هستیم و به او شرک نمىورزیم. اگر اطاعتش کنیم، بر ما رحم خواهد کرد و اگر نافرمانىاش کنیم، ما را عذاب خواهد نمود. ما بر خدا حجّت نداریم بلکه حجّت از اوست بر ما و بر همه خلقش. من این سخنان را نفى نموده، از این اشخاص بیزارى مىجویم؛ شما نیز آنها را رها کنید. خداوند، لعنتشان کند. و آنان را در تنگنا قرار دهید و چنانچه آنها را در مکان خلوت یافتید، سرشان بر سنگ بکوبید.» (4)
پى نوشتها:
۱٫ سفینهالبحار، شیخ عباس قمى، ص ۱۴۵، بنیاد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس.
۲٫ همان.
۳٫ عنکبوت / ۴۵٫
۴٫ رجال الکشّى، ج ۲، ص ۸۰۲ و ۸۰۳، مؤسّسه آل البیت علیهمالسلام .
منبع: کوثر، شماره ۶۰، ربانی، سید جعفر، «امام عسکری (ع) و تصوّف»، به نقل از سایت پایگاه حوزه، به آدرس http://hawzah.net/FA/MagArt.html?MagazineArticleID=39576&MagazineNumberID=4788&SubjectID=54264
بدون دیدگاه